poepchinees

Betekenis: denigrerende en racistische benaming voor een immigrant uit China.

Na de Tweede Wereldoorlog kwamen er veel gastarbeiders naar Nederland, onder wie ook duizenden Chinezen. De eerste groepen kwamen eind negentiende en begin twintigste eeuw om in de havens te gaan werken. Rond 1910 waren er enkele duizenden Chinezen in ons land. Tijdens de economische crisis van de jaren 1930 vertrokken velen van hen weer naar China. De Chinezen die wel bleven, hielden zich vooral bezig met de verkoop van pindakoekjes. Toen Nederlands-Indië in 1949 onafhankelijk werd, kwamen er opnieuw veel Chinezen die in de voormalige Nederlandse kolonie woonden naar Nederland. Verder was er midden jaren 1970 een piek van Chinese immigratie. Dit kwam door gezinshereniging, maar ook doordat Vietnam communistisch werd en Suriname in 1975 onafhankelijk werd: Chinezen uit die landen kwamen in Nederland terecht. Vanaf de jaren 1950 kwamen er Chinese restaurants in Nederland en gingen steeds meer Nederlanders wel eens uit eten bij «de Chinees».

Inda, pinda, poepchinees

Toen in het interbellum, zeker gedurende de crisis van de jaren 1930, de Chinezen in de grotere steden pindakoekjes, andere pindalekkernijen en waterdrankjes op straat gingen verkopen, ontstond de uitdrukking een «rare waterchinees». Verder bedacht met een rijmpje op de pindaverkopende Chinezen: «inda, pinda, poepchinees». Poepchinees en pinda werden vooral genoemd vanwege de bruinige huidskleur van de Chinezen.

Racisme in de linkse kerk van 1975

Ton van Duinhoven, Kees van Kooten en Wim de Bie en andere acteurs namen in de periode 1967-1972 in sketches in het tv-programma Hadimassa regelmatig Chinezen op de korrel. Vooral het feit dat Chinezen uit een land kwamen dat het communisme had omarmd, onder aanvoering van Mao Zedong, werd in de sketches aangehaald: de Chinezen droegen in de sketches vaak uniformen en petjes met de beruchte rode ster erop.

In een van de sketches speelde Ton van Duinhoven het typetje «rare poepchinees». Dit deed hij op de televisie onder meer in januari 1975. Het zou best kunnen dat dit typetje het scheldwoord poepchinees wat gangbaarder maakte in Nederland. Uit een krantenartikel van het Nieuwsblad van het Noorden uit december 1975 blijkt dat in die tijd 30 procent van de adoptiekinderen wel eens scheldwoorden naar zijn of haar hoofd geslingerd kreeg. Met name populair waren «Bruintje Beer», «poepchinees» en «koffieboon».

blank

Betekenis: wit; lichtgekleurd; blinkend; niet bevlekt; niet gekleurd.

De term komt voort uit de raciale wetenschappen in de 18de en 19de eeuw en is in de jaren 2010 als fout bestempeld door de antiracisme-beweging, die er voor pleit om de term te vervangen door de term «wit».

zigeuner

Betekenis: iemand van een reizend volk, zoals Roma of Sinti.

Wordt als denigrerend beschouwd en geassocieerd met dieven en zwervers.

De Roma noemen zichzelf sinds de jaren 1970 dan ook gewoon Roma.

aboriginal

Betekenis: inheemse; oorspronkelijke bewoner van een plek.

Veel inheemse volken willen geen «Aboriginal» genoemd worden en geven de voorkeur aan andere termen die hun identiteit kenmerken, zoals taal, land en clan relaties.

In Canada begon men de term toe te passen in de jaren 1980, toen men een juridische en overkoepelende term zocht om de bestaande – maar controversiële – categorieën «indiaan», «Inuit» en «Métis» te beschrijven.

jodenkoek

Betekenis: een grote, platte koek van zandgebak met een diameter van ongeveer tien centimeter.

Volgens Ronny Naftaniel heeft geen jood ooit aanstoot genomen aan deze benaming. Toch zijn de grootste producenten zich aan het afvragen of dit allemaal nog wel kan. Dientengevolge heeft producent Davelaar de koeken inmiddels in 2021 omgedoopt tot «Odenkoeken». Lijkt een beetje op een marketingtruc conform de Buys zoenen.

Een en ander heeft producent Hollandia er toe aangezet om haar «Matzes» om te dopen in «Jodenkoeken». 🤣

Ook leuk: Jodenkoeken, jodiumtekort en Joden.